Sac Çatı Su Akıtıyor: Kaçak Nasıl Bulunur?

Metal çatıda su kaçağı arayan çoğu kişi yanlış yerden başlıyor: çatıya çıkıp gözle delik arıyor. Metal çatılarda delik nadiren görünür ve kaçak neredeyse hiçbir zaman rastgele bir noktadan olmaz. Belirli altı yerden çıkar ve bunların sıralaması yıllar içinde şaşmaz.

Aşağıda o sıralama var. Yukarıdan aşağı bakarsanız, çoğu kaçağı ilk iki maddede bulursunuz.

Önce: bu gerçekten kaçak mı?

Ayırt etmeden başlamayın, yoksa olmayan bir deliği aylarca ararsınız.

Damlama yağmursuz bir sabahta da oluyorsa, aradığınız şey kaçak değil yoğuşmadır — trapez sac neden terler yazısı o konuyu ele alıyor.

1. Vida contaları

Kaçakların büyük çoğunluğu buradan. Sac otuz yıl dayanır, vida altındaki EPDM conta dayanmaz.

Bakılacaklar:

• Yırtılmış ya da dışarı taşmış conta. Montajda fazla sıkılmışsa lastik yanlardan taşar, UV'ye açık kalır ve sertleşip çatlar.
• Gevşemiş vida. Isıl hareket ve titreşimle zamanla gevşer. Contayı elle çevirebiliyorsanız o vida iş görmüyordur.
• Eğri girmiş vida. Açılı giren vidada conta bir tarafa yatar, diğer taraf açık kalır.
• Boşa dönen vida. Aşığı bulamamış ya da delik büyümüş; sacı tutmuyor ve deliği kapatmıyor.

Onarım, contayı ve vidayı değiştirmektir — üstünü silikonla kapatmak değil. Delik büyüdüyse bir üst çapta vida kullanın.

2. Enine bindirmeler

İki levhanın uç uca bindiği hat. Buradaki kaçağın iki mekanizması var:

Kılcal etki. İki metal yüzey arasındaki dar boşlukta su, yerçekimine karşı yukarı ilerleyebilir. Bindirme ne kadar sıkı olursa boşluk o kadar incelir ve kılcal etki o kadar güçlenir. Düşük eğimli çatılarda bindirmeye sızdırmazlık bandı konmasının sebebi budur.

Rüzgârın ittirmesi. Şiddetli yağmurda rüzgâr suyu bindirmenin altından yukarı sürer. Açık arazide ve deniz kenarında sık görülür; hep aynı yönden esen rüzgârda hep aynı hattan kaçak yapar.

Bindirme payı eğime göre belirlenir; ölçüler ve ayrıntı için montaj ve vidalama yazısına bakın.

3. Yan bindirmeler

Levhaların yan yana bindiği nervür. Aşıklar arasında dikiş vidası ya da perçinle birleştirilmemişse, iki levha rüzgârda birbirinden ayrılıp kapanır. Bu hareket contayı yormakla kalmaz, açıldığı anda su alır.

Belirtisi tipiktir: kaçak bir hat boyunca, tek bir noktada değil.

4. Delip geçen her şey

Baca, aydınlatma feneri, havalandırma, klima hattı, güneş paneli ayağı, uydu direği. Çatıda açılan her delik bir risk noktasıdır ve çoğu sonradan, projede olmayan biçimde açılmıştır.

Kritik nokta: etek (flashing) yukarı doğru sacın altına girmelidir. Sacın üstüne oturtulup kenarı silikonlanan bir etek, ilk yıl iş görür, sonra sızdırır. Su yukarıdan aşağı akar; kaplama katmanları da o sırayla binmelidir.

Bacanın üst tarafında (yukarı bakan yüzünde) su birikir. Orada suyu ikiye ayıran bir eğim (krikit) yoksa, baca arkası kaçak yapmaya adaydır.

5. Dere ve mahya

Dere, çatının en çok su taşıyan yeridir ve çoğu zaman en az bakılan yeri. Yaprak, kuş yuvası, kar ve buz derenin kapasitesini düşürür; su yükselir ve dere ile kaplama sacının bindirme seviyesini aşarak içeri girer. Yağmurda taşan bir dere, çatıda delik olmadan kaçak yaratır.

Mahya altında sızdırmazlık dolgusu (nervür takozu) yoksa, rüzgâr yağmuru ya da tipi karı doğrudan nervürlerin içinden içeri sürer. Kar bölgelerinde bu, mahya bandının unutulmasıyla oluşan klasik kaçaktır.

6. Saçak ve alınlık

Saçak ucunda damlalık yoksa su sacın alt kenarından dolanır, arka yüzeyden geri gelir ve duvarı ıslatır. Kaçak sanılan izin bir kısmı aslında budur. Alınlık sacı yeterince binmemişse yan rüzgârda aynı şey cepheden olur.

İçeriden teşhis yöntemi

Çatıya çıkıp delik aramak yerine, kaçağı içeriden takip etmek çok daha hızlı sonuç verir.

1. Yağmur sırasında içeriden bakın. Kuru havada iz görürsünüz, kaynak görmezsiniz.
2. İzi yukarı doğru izleyin. Su aşıkların ve çatı eğiminin üzerinde metrelerce yürüyebilir. Damladığı nokta, girdiği nokta değildir — girdiği nokta her zaman daha yukarıdadır.
3. Girdiği noktayı aşık hattıyla eşleştirin. İz bir aşık hattında bitiyorsa, önce o hattaki vidalara bakın.
4. Rüzgâr yönünü not edin. Kaçak yalnız belirli bir rüzgârda oluyorsa, bindirme ya da mahya kaynaklıdır.
5. Şüphelendiğiniz bölgeyi hortumla deneyin. Aşağıdan yukarı doğru, bölge bölge sulayın ve içeriden gözleyin. Tüm çatıyı birden sulamak hiçbir şey söylemez.

Asla yapmayın: zift ve gelişigüzel silikon

Metal çatıda kaçağın üstüne zift, katran ya da bitüm sürmek yaygın bir refleks ama üç sorun yaratır:

• Suyu hapseder. Altına giren su artık kuruyamaz; korozyon zift kaplamanın altında, görünmeden ilerler.
• Metalle uyumsuzdur. Isıl hareketle metalden ayrılır, arasında boşluk kalır ve o boşluk suyu emer.
• Sorunu gizler. Gerçek nedeni bulmayı, sonradan onarımı ve sacı sökmeyi zorlaştırır.

Silikon da kendi başına bir onarım yöntemi değildir. Doğru detayın yerine geçmez; ancak doğru kurulmuş bir detayın yardımcısı olabilir. Kaçağı gördüğünüz yere silikon çekmek, suyun bir sonraki zayıf noktaya gitmesinden başka bir işe yaramaz.

Ne zaman onarım, ne zaman yenileme?

Yenileme kararı verirseniz, çatıyı sıfırdan kurmanın bir avantajı var: eğim, aşık aralığı ve yalıtım kararlarını baştan doğru verebilirsiniz. Aşık aralığı aracıyla mevcut taşıyıcı sisteminizin hangi form ve kalınlığı taşıyacağını, metrekare hesaplama aracıyla da malzeme miktarını kendiniz çıkarabilirsiniz.

Sık sorulan sorular