Çatı Metrajı Nasıl Çıkarılır?
Metraj hatası, çatı işlerinde en pahalı hatalardan biridir: eksik sipariş şantiyeyi durdurur, fazla sipariş ise doğrudan zarardır. Neyse ki hesap, beş adımdan ibarettir.
1. Gerçek çatı alanını bulun
Projeden okuduğunuz ölçü çoğu zaman yatay (projeksiyon) ölçüdür. Eğimli yüzeyin gerçek uzunluğu biraz daha fazladır:
Eğim boyu = yatay mesafe × √(1 + (eğim/100)²) — örneğin %30 eğimde 8,00 m yatay mesafe, 8,35 m eğim boyuna karşılık gelir.
Elinizdeki ölçü zaten mahya–oluk arası eğim boyu ise düzeltme yapmayın; iki kez düzeltmek en sık rastlanan hatalardan biridir.
2. Levha adedini hesaplayın
Levhalar saçak boyunca yan yana dizilir. Adet, kaplanacak genişliğin formun net kaplama enine bölünüp yukarı yuvarlanmasıyla bulunur. Net kaplama eni, levhanın yan bindirme düşüldükten sonra gerçekten kapattığı endir; bükülmeden önceki ham sac eninden (çatı ve cephe formlarının çoğunda 1200 mm) çok daha dardır, çünkü sacın bir bölümü hatvelerin yüksekliğine gider. Örneğin 38/250 formu 1200 mm ham sacdan üretilir ve 1000 mm kapatır.
Levha adedi = ⌈kaplanacak genişlik ÷ net kaplama eni⌉ — beşik çatıda bu sayı iki yüzey için iki katına çıkar.
3. Levha boyu ve bindirme payı
Levha boyu, mahya–oluk mesafesine boyuna bindirme payının eklenmesiyle bulunur. Tek parça geçilen çatılarda bu pay saçak ve mahya detayı için kullanılır; uç uca ek yapılan çatılarda ise eğime göre 15–30 cm arasında bindirme bırakılır. Eğim düştükçe bindirme artar.
4. Ayrı bir pay eklemeyin
Trapez sac projedeki boylarda kesilerek üretilir; levha adedi zaten yukarı yuvarlandığı için sipariş metrekaresi kaplanan alanı kendiliğinden aşar. Kırma çatı, baca ve ışıklık gibi kesim isteyen detaylar varsa bunları boy listesinde ayrıca belirtin; üretici kesim planını ona göre çıkarır.
Örnek: 20 × 8 m beşik çatı, 153/840 form
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Eğim düzeltmesi (%30) | 8,00 × √(1 + 0,30²) | 8,35 m eğim boyu |
| Levha boyu | 8,35 + 0,20 bindirme | 8,55 m |
| Bir yüzeydeki levha | ⌈20,00 ÷ 0,84⌉ | 24 levha |
| Toplam levha (2 yüzey) | 24 × 2 | 48 levha |
| Sipariş edilecek alan | 48 × 0,84 × 8,55 | 344,83 m² |
Dikkat edin: çatının yatay izdüşüm alanı 20 × 8 × 2 = 320 m² iken sipariş edilecek alan 345 m²’dir. Aradaki %8’lik fark eğim ve bindirmeden gelir.
5. Aksesuar metrajı
Sac kadar önemli olan ikinci kalem kenar elemanlarıdır. Aynı örnek üzerinden yaklaşık miktarlar:
- Mahya kapağı: çatı genişliği kadar → 20 m (2 m’lik parçalarla, 10 cm bindirme düşülerek 11 adet)
- Saçak oluğu: saçak hattı × yüzey sayısı → 40 m
- Alınlık / yan kenar profili: levha boyu × 2 kenar × 2 yüzey → ≈ 34 m
- Dere (vadi) profili: yalnızca iki çatı yüzeyi birleşiyorsa; projeden ölçülür
- Çatı vidası: ≈ 6 adet/m² → ≈ 2.170 adet
- Yan bindirme perçini: ≈ 3 adet/m bindirme
Bu değerler tahminidir; baca, ışıklık ve özel detaylar dahil değildir. Aksesuarı sacla aynı partide ve aynı RAL renginde sipariş edin — sonradan yapılan üretimlerde ton farkı çıkabilir.
Sık yapılan 6 hata
- Yatay alanı gerçek çatı alanı sanmak.
- Eğim düzeltmesini iki kez uygulamak.
- Net kaplama eni yerine ham sac (rulo) enini kullanmak.
- Boyuna bindirme payını unutmak.
- Aksesuarı ayrı zamanda sipariş edip renk farkıyla karşılaşmak.
- Levha boylarını nakliye ve vinç kapasitesine göre planlamamak.
Hesabı otomatik yaptırın
Yukarıdaki adımların tamamını metrekare, renk ve fiyat hesaplama sayfamız otomatik yapıyor: ölçüleri girdiğinizde levha adedini, sipariş metrekaresini, KDV dahil tutarı, ölçülü krokiyi ve tahmini aksesuar listesini tek ekranda veriyor.
Sık sorulan sorular
Bindirme payı ne kadar olmalı?
Levha boyunda sınır var mı?
Metraj ile fatura neden farklı çıkar?
Projeniz için hesaplayın
Formu seçin, ölçünüzü girin; levha adedi, sipariş metrekaresi, ölçülü kroki ve tahmini aksesuar listesi anında çıksın.
