Sac Çatı Maliyeti Nasıl Hesaplanır? 100 m² Örneğiyle Kalem Kalem

"100 metrekare sac çatı ne kadar tutar?" sorusunun tek sayılık bir cevabı yok; ama cevabı kendiniz çıkarabileceğiniz bir yöntemi var. Sac çatı maliyeti, her biri ayrı fiyatlanan sekiz kalemin toplamıdır. Kalemleri ve miktarları doğru çıkardığınızda, aldığınız her teklifi aynı cetvelle ölçebilirsiniz.

Bu yazıda fiyat vermiyoruz — fiyat güne, bölgeye ve malzemeye göre değişir. Onun yerine miktarları çıkarıyoruz. Miktarın yanına kendi aldığınız teklifi yazın; toplam kendiliğinden çıkar.

Örnek çatı: 10 × 10 m plan, beşik çatı

Hesabı somutlaştırmak için basit bir yapı seçelim: 10 m × 10 m oturumlu, iki eğimli (beşik) çatı, eğim %10. Her eğimin uzunluğu yaklaşık 5,05 m; saçak sarkmasıyla 5,20 m levha boyu düşünelim. Net çatı alanı 2 × 10 × 5,05 ≈ 101 m².

Aynı yöntem 300 m²'lik bir depo ya da 60 m²'lik bir garaj için de geçerli; yalnız sayılar değişir.

1. Kaplama sacı

En büyük kalem budur. Miktar iki şeye bağlı: formun net kaplama eni ve boy listesi.

Net kaplama eni 1000 mm olan bir formla (38/250 ya da 27/200) 10 m genişlik tam 10 levhayla kapanır: 2 eğim × 10 levha × 5,20 m × 1,00 m = 104 m² sac. Net eni 906 mm olan 38/151 formuyla aynı genişlik 11,04 levha ister; 12 levha kesersiniz ve 2 × 12 × 5,20 × 0,906 ≈ 113 m² sac alırsınız. Çatı aynı, malzeme %9 fazla. Form seçerken hatve yüksekliğine bakılır ama kaplama eninin plan genişliğine oturup oturmadığına da bakılmalıdır.

Trapez sac projedeki boylarda kesilir ve levha adedi zaten yukarı yuvarlanır; ayrıca bir pay eklemeye gerek yoktur. Kırma çatı, baca ve ışıklık gibi kesim isteyen detayları boy listesinde belirtin; kesim planı üreticide çıkar.

Sac kaleminin fiyatını üç şey belirler: kalınlık, kaplama (galvaniz, boyalı galvaniz, alüminyum) ve form. Bunların nasıl karara bağlanacağı fiyatlandırma sayfasında ve çatı sacı seçim rehberinde anlatılıyor.

2. Taşıyıcı sistem (aşık ve makas)

Yeni yapıda ikinci büyük kalem. Miktar aşık aralığından çıkar: 5,05 m eğimde 1,5 m aşık aralığı 4 sıra aşık ister; 10 m boyda toplam 2 × 4 × 10 = 80 m aşık. Aşık aralığı büyüdükçe aşık metresi düşer ama sac kalınlığı ya da form yükselir. Bu iki kalem birbirine karşı çalışır; toplamı en düşük yapan kombinasyonu aşık aralığı aracıyla görebilirsiniz.

Mevcut çatıyı yeniliyorsanız bu kalem sıfırdır ya da yalnız hasarlı aşıkların değişimidir.

3. Bağlantı elemanları

• Çatı vidası (contalı, matkap uçlu): m² başına genellikle 6–8 adet; 100 m² için 600–800 adet. Aşık aralığı sıklaştıkça artar.
• Dikiş vidası (yan bindirmeler için): bindirme hattı boyunca 50 cm'de bir. Örnekte her eğimde 9 bindirme × 5,2 m = 47 m; iki eğimde 94 m → yaklaşık 190 adet.
• Vida başlığı rengi sac rengine uyarlanır; küçük bir fark, çatının görünümünü belirler.

4. Aksesuarlar

Bu kalem küçük projelerde toplamın şaşırtıcı bir bölümünü oluşturur, çünkü metre fiyatıyla gelir ve çevre uzunluğuna bağlıdır:

Baca, aydınlık feneri ya da havalandırma varsa her biri için ayrı etek (flashing) ve dolgu gerekir; bunlar örnek dışında tutuldu. Aksesuar çeşitleri aksesuar sayfasında.

5. Yalıtım ve buhar kesici

Tek kat sac çatıda yalıtım yoktur; ısıtılan hacim varsa taşyünü/camyünü + buhar kesici folyo ya da alttan anti-kondens keçe gerekir. Yalıtım m² olarak sac alanıyla aynı çıkar (101 m²). Yalıtımsız sac çatıda yoğuşma sorunu yaşanır; terleme yazısı hangi durumda neyin gerektiğini anlatıyor. Bu kalemi "sonra yaparız" diye atlayan çoğu proje, ilk kışın sonunda geri döner.

6. İşçilik

Uygulayıcı ekipler genellikle m² üzerinden fiyat verir; aksesuar montajı, baca eteği ve oluk montajı ayrı kalem olabilir. Teklif alırken "neyin dahil olduğunu" yazılı isteyin: sacın çatıya çıkarılması (vinç/kule), eski kaplamanın sökümü ve atılması sık unutulan kalemlerdir.

7. Nakliye ve şantiye

5,2 m levha standart araçla taşınır; üretimde boy sınırı yoktur, 13,5 m'yi aşan levhalar özel nakliye gerektirir. Sacın sahada bekleyeceği yer, yağmurdan korunması ve vinç ihtiyacı bu kalemde düşünülür. Şehir içi kısa mesafede küçük, şehirler arası büyük bir kalemdir.

8. KDV ve tevkifat

Malzeme faturasında KDV %20'dir. Alıcı KDV mükellefiyse ve fatura tutarı sınırın üstündeyse demir-çelik ürünlerinde KDV tevkifatı uygulanır; bu nakit akışını etkiler ama maliyeti değil. Ayrıntı: trapez sacda KDV tevkifatı.

Çalışma cetveli

Aşağıdaki tabloyu kopyalayın, miktar sütunu örnek çatı içindir; birim fiyat sütununu kendi teklifinizle doldurun.

Teklifleri karşılaştırırken

• Aynı formu, aynı kalınlığı, aynı kaplamayı isteyin. 0,45 mm ile 0,50 mm'yi yan yana koyan bir karşılaştırma yanıltır.
• m² mi, levha mı? Bazı satıcılar levha fiyatı verir. Levha fiyatını net kaplama eni × boy ile m²'ye çevirin; yöntemi 1 boy trapez sac fiyatı yazısında anlattık.
• KDV dahil mi, hariç mi? Tekliflerin biri dahil biri hariçse fark %20'dir.
• Nakliye ve aksesuar dahil mi? "Çatı komple" denen teklifte neyin olmadığı yazılmalı.
• Ucuz teklif nereden ucuzluyor? Aynı görünen iki sac aynı olmayabilir; ucuz trapez sac yazısı nereye bakılacağını gösteriyor.

Miktarları kendi çatınız için çıkarmak isterseniz metrekare hesaplama aracı plan ölçülerinden levha sayısını ve m²'yi veriyor; çatı metrajı yazısı da elle hesabı adım adım anlatıyor.

Sık sorulan sorular